بازگشت اردک نایاب جهان به آذربایجان؛ امضا سپید بر پیکره آبی قوریگؤل

به گزارش پایگاه خبری تابان خبر قدم می‌گذارید بر لبه‌ تالاب، اما مراقب باشید؛ لبه‌ زمین تشنه‌ای که سال‌ها با نگاه حسرت مردم آذربایجان، پوشیده از ترک‌های عمیق و خاک سوخته بود.

بیایید به عقب برگردیم؛ به روزهایی که قامت این نگین فیروزه‌ای، زیر بار سنگین خشکسالی خم شده بود.

روزهایی که تماشای قوری‌گؤل، تنها تماشای یک سکوت تلخ بود؛ سکوتی که از بستر خشکیده و خالی این تالاب بین‌المللی برمی‌خاست.

آن زمان، مردم منطقه، با چشمانی که از دیدن سوختن این اکوسیستم بی‌نظیر پر از اشک بود، تنها می‌توانستند به زمین‌های ترک‌خورده خیره شوند و برای بازگشت آب، از آسمان دعا کنند.

قوری‌گؤل، در آن سال‌ها، انگار نفس‌های خود را حبس کرده بود تا شاید روزی، دوباره با صدای برخورد امواج، جان بگیرد، امروز داستان، رنگ و بویی دیگر دارد.

حالا اگر در کنار این تالاب بایستید، دیگر صدای خش‌خشی از خاک تشنه نمی‌شنوید؛ بلکه صدای زمزمه‌ آرام آب را می‌شنوید که با سخاوت آسمان، دوباره به خانه بازگشته است و با جاری شدن جریانات جوی و بارش‌های اخیر، تراز آبی تالاب، ۲۷ سانتی‌متر بالا آمده است.

این عدد، در نگاه یک حسابگر شاید تنها یک عدد باشد، اما در نگاه یک عاشق طبیعت، یعنی بازگشت نبض زندگی به رگ‌های این اکوسیستم منحصربه‌فرد و این ۲۷ سانتی‌متر، مرز میان «مرگ تدریجی» و «حیات دوباره» است.

همین حالا نگاهتان را به پهنه وسیع آبی بدوزید، ببینید چگونه نور خورشید بر سطح تازه و زلال آب می‌رقصد و در میان این رقص نور و آب، در کنار چنگرها و دیگر اردک‌ها، ناگهان چشم شما به حقیقتی خیره‌کننده خیره می‌شود، یک نقطه درخشان، یک موجود سپید و باوقار که از میان مه صبحگاهی، خودنمایی می‌کند «اردک سرسفید»
او بازگشته است!

پرنده‌ای که در فهرست کمیاب‌ترین و در معرض انقراض‌ترین گونه‌های جهان قرار دارد، پس از سال‌ها غربت و دوری، دوباره راه خانه را یافت، او که جهان در جستجوی حضورش بود، اکنون قوری‌گؤل را به عنوان پناهگاهی امن برای استراحت و جوجه‌آوری برگزیده است.

حضور این پرنده نایاب، فراتر از یک رویداد زیست‌محیطی، «امضای طبیعت» بر سلامت این تالاب است، او آمده تا با بال‌های سپیدش، بر امنیت حاکم بر این سرزمین مهر تایید بزند و ما بگوییم که‌ «قوری‌گؤل، دوباره امن است؛ قوری‌گؤل، دوباره زنده است.»

این شکوه دوباره، از آسمان تنها نیامده است، این بازگشت، حاصل تلاقی رحمت الهی و تلاش‌های شبانه‌روزی نگهبانان این خاک است؛ تلاش محیط‌بانانی که ذره‌ای از آرامش این تالاب را واگذار نکردند و همکاری صمیمانه و دلسوزانه جوامع محلی که قوری‌گؤل را نه فقط یک تالاب، که بخشی از هویت و قلب خود می‌دانند.

قوری‌گؤل امروز، پتانسیلِ آن را دارد که بار دیگر به یکی از مهم‌ترین ذخیره‌گاه‌های زیستی جهان تبدیل شود، اما این وعده‌ زیبا، مشروط به این است که ما یاد بگیریم حیات این فیروزه را تنها به دست تقدیر و بارش‌های فصلی نسپاریم.

ما باید یاد بگیریم که چگونه این نبض تازه را با عشق و مدیریت، زنده نگه داریم تا روزی دوباره، شاهد رقص پرندگان نایاب بر پهنه آبی این نگین آذربایجان باشیم.

امروز، قوری‌گؤل دوباره نفس می‌کشد و ما، ناظران این تولد دوباره، باید یادمان باشد که نگهبان این نفس باشیم.

گزارش‌ از زهرا ناصران