اعجاز ورنی در اوچ دکانلار/ وقتی‌ اهر نام آذربایجان را در جهان به رنگ خود کشید

به گزارش پایگاه خبری تابان خبر، هنر دستباف ورنی شهرستان اهر منطقه قره داغ معجزه بازار اوچ دکانلار است، هنری که نام آذربایجان را در جهان به رنگ خود کشید.

روایت افسانه‌ ورنی در پایتخت رنگ و بافت آذربایجان

در پهنه‌ عظیم و شکوه سرزمین آذربایجان، جایی که کوه‌های ارسباران با غرور خود، آسمان را به زمین پیوند می‌دهند، رازی نهفته است؛ رازی که نه در مکتب کهن، بلکه در انگشتان لرزان اما استوار زنان عشایر، جان گرفته است.

اینجا، در قلب آذربایجان، جایی که بادهای قره‌داغ با زمزمه‌ تاریخ از میان دشت‌ها می‌گذرد، هنر، تنها یک شغل نیست؛ هنر، نجوای بقای یک هویت است.

اهر ستون فقرات هنر بافت ایران است

اینجا، در آذربایجان، جایی که شهرستان «اهر» نه تنها یک نقطه بر نقشه، بلکه ستون فقرات هنر بافت است، ما با پدیده‌ای به نام «ورنی» روبرو هستیم که فراتر از تعریف معمول دست‌بافته‌هاست.

ورنی، آن موجود جادویی که نه در قلمرو فرش است و نه در قلمرو گلیم؛ بلکه معجزه‌ای است میان سادگی سبک گلیم و ظرافت باشکوه قالی.

ورنی، در واقع، شعرهایی است که زنان آذربایجان بر پیکره‌ پشم می‌بافند تا تاریخ را از فراموشی نجات دهند.

بازار «اوچ دکانلار» پناهگاهی برای میراث آذربایجان است

در میانه‌ بازار تاریخی و باستانی «اوچ‌دکانلار» در شهر اهر، اکنون بنایی به نام مجموعه نساجی و رنگرزی قره داغ، قد برافراشته که گویی تکه‌ای از شکوه گذشته را به عصر حاضر پیوند زده است.

این مجموعه، با وسعتی که چون پناهگاهی برای میراث آذربایجان است، گویی از دل خاک این سرزمین برخاسته تا نگهبان رنگ‌ها باشد.

از سالن‌های ریسندگی که صدای چرخش آن‌ها، موسیقی حیات آذربایجان است، تا واحدهای رنگرزی و نخ‌تابی که در آن‌ها، رنگ‌های طبیعی، روح طبیعت را در خود می‌کشند؛ همه و همه، در پی آن هستند که میراث اصیل این دیار را از گسست فرهنگی نجات دهند.

هویت ایران در گرو رنگها، اقوام و زبان هاست

در حین بازدید از این کانون حیات، جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، در میان این اتمسفر غنی از رنگ و بو، بر این حقیقت انکارناپذیر تاکید کرد: «هویت ایرانی ما، در گرو همین رنگ‌ها، همین اقوام و همین زبان‌هاست.»

او با نگاهی عمیق به این میراث، از ضرورت مستندسازی و احیای این هنرهای کهن سخن گفت؛ هنرهایی که در کنار گلیم و رند قشقایی و سوزن‌دوزی سیستان، اما آنچه در آذربایجان می‌گذرد، یک قلمرو مستقل و با شکوه از زیبایی‌شناسی است.

او یادآور شد که حفظ این میراث، نه تنها وظیفه‌ دولت، بلکه رسالتی است که بر شانه‌ تک
تک نهادها و مردم نهاده شده تا جرقه‌ این فرهنگ، هرگز خاموش نشود.

عشایر آذربایجان، محور توسعه گردشگری و اشتغال می‌شوند
استاندار آذربایجان‌شرقی با تاکید بر ضرورت پاسداشت اصالت و هویت فرهنگی عشایر آذربایجان، گفت: جشنواره فرهنگی و ورزشی عشایر آذربایجان فراتر از یک جشنواره فرهنگی و ورزشی است و می‌تواند عاملی مؤثر در توسعه گردشگری، اشتغال‌زایی و تقویت همبستگی ملی باشد.

این مجموعه، که با تلاش خستگی‌ناپذیر مردانی چون محمدعلی محمدی، مؤسس و فعال جان‌سخت این عرصه، جان گرفته است، اکنون ضرب‌آهنگ زندگی هزاران نفر را در خود دارد، در حالی که ۲۵ متخصص دائم در میان این واحدها فعالیت می‌کنند،

وقتی‌ ورنی زندگی 1500 بافنده را می بافد

جادوی ورنی، زندگی بیش از ۱۵۰۰ بافنده‌ پرجنب‌وجوش را در گرو خود قرار داده است. این یعنی آذربایجان، تنها بافت نمی‌کند؛ آذربایجان، زندگی می‌بافد.

اما بگذارید به ریشه‌ این شکوه بازگردیم. ورنی، آن میراث منحصر‌به‌فردی که تنها در قلمرو قره‌داغ و ارسباران آذربایجان (در شهرستان‌های اهر، هوراند، ورزقان و کلیبر) ریشه دوانده، نشان از اصالت بی‌پایان این خاک دارد.

ورنی امضای اختصاصی آذربایجان بر پیشانی صنايع دستي ایران است

ورنی، با دار مشابه قالی اما بدون گره، از منظر فنی در قلمرو گلیم‌ها جای می‌گیرد، اما از نظر ظرافت طرح و نقش، چنان با شکوه است که هر بیننده‌ای را به حیرت وا می‌دارد، این هنر، امضای اختصاصی آذربایجان بر پیشانی صنایع‌دستی ایران است.

و هر سال، وقتی جشنواره‌ ملی ورنی در شهر اهر برگزار می‌شود، گویی تمام‌ آذربایجان در یک جشن رنگ و نور گرد هم می‌آیند.

جشنواره ملی ورنی ستایش انگشتان عشایر قره داغ است

هنرمندان، بافندگان و عاشقان هنر، در بازارچه‌ها و برنامه‌های متنوع، تجلی دوباره‌ای از شکوه این هنر را رقم می‌زنند؛ جشنی برای ستایش انگشتان عشایر، جشنی برای تجلیل از اصالت آذربایجان.

در پایان، باید دانست که وقتی از میان این مجموعه عبور می‌کنیم، تنها با مشاهده‌ یک محصول دستی روبرو نیستیم؛ ما در حضور روح آذربایجان ایستاده‌ایم؛ روحی که در هر تار و پود ورنی، برای ابدیت، در انتظار دیدن ماست.

گزارش از زهرا ناصران